۲۰سپتامبر ۲۰۲۵ - تحقیقات جدید منتشر شده در مجله ی لنست نشان می دهد که داروی تیرزپاتاید، که برای درمان دیابت و چاقی استفاده می شود، می تواند بهبودهای بالینی قابل توجهی در کنترل قند خون و کاهش وزن در کودکان و نوجوانان ۱۰ تا ۱۷ساله مبتلا به دیابت نوع ۲ ایجاد کند؛ به ویژه در مواردی که دیابت و وزن این افراد با رژیم درمانی فعلی شامل متفورمین، انسولین یا ترکیبی از هر دو به طور مؤثری کنترل نشده است.
این مطالعه(آزمایش SURPASS-PEDS) با حمایت شرکت Eli Lilly، تولید کننده داروی تیرزپاتاید، توسط دکتر تامارا هانون از بخش غدد درون ریز و دیابت کودکان در دانشکده پزشکی دانشگاه ایندیانا، ایندیاناپولیس، ایالات متحده و همکارانش انجام شد و در نشست سالانه انجمن اروپایی مطالعه دیابتEASD) - وین، اتریش ،۱۵تا ۱۹سپتامبر) ارائه گردید.
دیابت نوع ۲با شروع در سنین پایین (YT2D) یک بیماری با پیشرفت سریع است که در سال های اخیر شیوع آن به طور چشمگیری افزایش یافته و این روند عمدتاً ناشی از رشد جهانی چاقی بوده است. در ایالات متحده، میزان ابتلا به دیابت نوع ۲در کودکان و نوجوانان طی ۱۵سال تقریباً دو برابر شده و از ۹مورد به ۱۷.۹مورد در هر ۱۰۰هزار نفر در سال، بین سال های 2002–2003 تا 2017–2018 رسیده است.
گزینه های درمانی برای بهبود کنترل قند خون در YT2D محدود هستند. داروهای موجود معمولاً اثربخشی کمتری در کنترل قند خون در کودکان نسبت به بزرگسالان دارند و تأثیر بالینی قابل توجهی بر وزن(براساس شاخص توده بدنی یا BMI) ندارند. تیرزپاتاید یک آگونیست گیرنده GIP/GLP-1 است که به صورت هفتگی مصرف می شود و برای درمان بزرگسالان مبتلا به دیابت نوع ۲، چاقی و آپنه انسدادی خواب در ایالات متحده تأیید شده و در بسیاری از کشورهای دیگر نیز برای درمان دیابت نوع ۲و چاقی مجوز دارد. ایمنی و اثربخشی تیرزپاتاید در کودکان مبتلا به YT2D تاکنون گزارش نشده بود.
در این مطالعه (فاز سوم)، تعداد ۹۹ نوجوان ۱۰ تا ۱۷ساله مبتلا به YT2D که کنترل قند خون ضعیفی با متفورمین، انسولین پایه یا هر دو داشتند، به صورت تصادفی در نسبت ۱:۱:۱ تقسیم شدند تا به صورت درمان ناشناس تیرزپاتاید (۵ یا ۱۰میلی گرم) یا دارونما را به صورت هفتگی به مدت ۳۰ هفته دریافت کنند و سپس وارد مرحله تمدید ۲۲هفته ای با درمان آشکار شوند. هدف اصلی این مطالعه، اثبات برتری تیرزپاتاید (با بررسی نتایج ترکیبی هر دو دوز) نسبت به دارونما در تغییر سطح هموگلوبین گلیکوزیله(HbA1c -شاخص کنترل قند خون) در پایان ۳۰ هفته بود. تحلیل ها شامل تمام شرکت کنندگانی بود که حداقل یک دوز از داروی مطالعه را دریافت کرده بودند، و داده های مربوط به افرادی که مصرف دارو را قطع کرده یا نیاز به درمان نجات بخش برای کنترل قند خون پیدا کرده بودند (یعنی زمانی که قند خون بسیار بالا می رود و نیاز به درمان پزشکی فوری دارد)، حذف شدند.
در آغاز مطالعه، میانگین سنی شرکت کنندگان ۱۴.۷سال و میانگین مدت ابتلا به دیابت ۲.۴سال بود. آنها با متفورمین (۶۸.۷ درصد)، انسولین پایه (۸.۱ درصد) یا ترکیبی از هر دو (۲۳.۲ درصد) تحت درمان بودند. پس از ۳۰هفته، تیرزپاتاید در مقایسه با دارونما در بهبودHbA1c (هموگلوبین گلیکوزیله)، قند خون ناشتا، شاخص توده بدنی (BMI) و کاهش مواردHbA1c به زیر ۶.۵ درصد (زیر محدوده ی دیابت) و زیر ۵.۷ درصد (زیر محدوده ی پیش دیابت) عملکرد بهتری داشت. در گروه دارونما، این شاخص ها در طول مطالعه تقریباً بدون تغییر باقی ماندند.
در ابتدای مطالعه، همه کودکان HbA1c بالای ۶.۵ درصد داشتند و در دسته دیابت نوع ۲ قرار می گرفتند. اما پس از ۳۰ هفته، HbA1cبیش از ۷۹ درصد از کودکان تحت درمان به کمتر از ۶.۵ درصد رسید و HbA1cبیش از ۵۳ درصد از کودکان تحت درمانبه زیر ۵.۷ درصدرسید، در حالی که این ارقام برای گروه دارونما فقط ۲۹ درصد و ۱۴ درصد بود. همچنین، میانگینBMI در گروه دارونما تنها ۰.۴واحد کاهش یافت (از ۳۴.۷ به ۳۴.۳)، اما در گروه تیرزپاتاید ۹.۳ واحد کاهش داشت (از ۳۵.۶ به ۲۶.۳). سطح قند خون ناشتا نیز در گروه تیرزپاتاید حدود ۶ برابر بیشتر کاهش یافت (۲.۴۶ واحد در مقابل ۰.۴۴واحد).
تفاوت میانگین درمانی بین تیرزپاتاید و دارونما از نظر تغییرات نسبت به خط پایه به شرح زیر بود: HbA1c کاهش ۲.۳ درصدی، قند خون ناشتا کاهش ۲.۰ میلی مول در لیتر (۳۶.۳میلی گرم در دسی لیتر) و BMI کاهش ۸.۹ درصدی.
در هفته ۵۲، کاهش HbA1c به ۲.۲۱ درصد و کاهش BMI به ۱۲ درصد رسید. شایع ترین عوارض جانبی تیرزپاتاید شامل مشکلات گوارشی خفیف تا متوسط بود که بیشتر در زمان افزایش دوز رخ داد و با گذشت زمان کاهش یافت (مطابق با مطالعات بزرگسالان). قطع درمان به دلیل عوارض جانبی در ۶.۳ درصد از شرکتکنندگان گروه ۵میلی گرم تیرزپاتاید رخ داد و در گروه ۱۰میلی گرم تیرزپاتاید و دارونما صفر بود. هیچ موردی از افت شدید قند خون گزارش نشد.
درمان نجات بخش برای کنترل قند خون در ۱۸ درصد از شرکت کنندگان گروه دارونما آغاز شد، اما در گروه تیرزپاتاید هیچ موردی نیاز به این درمان نداشت.
نویسندگان نتیجه گیری کردند که «تیرزپاتاید بهبودهای قابل توجه و بالینی در کنترل قند خون و شاخص توده بدنی در نوجوانان مبتلا به دیابت نوع ۲ ایجاد نمود. این تأثیرات در طول یک سال پایدار باقی ماندند و کاهش BMI ادامه داشت و متوقف نشد».
آن ها افزودند: «تیرزپاتاید نخستین دارویی است که در این گروه سنی برای دیابت نوع ۲ توانسته کاهش پایدار و بالینی قابل توجهی درBMI ایجاد کند. این نتایج از تیرزپاتاید به عنوان گزینه ای ایمن و مؤثر برای درمان دیابت نوع ۲ با شروع در کودکی حمایت می کند».
منبع:
https://medicaldialogues.in/diabetes-endocrinology/news/tirzepatide-improves-blood-sugar-control-in-children-with-type-2-diabetes-surpass-peds-trial-155470